الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

27

تفسير مجمع البيان (فارسى)

و در آيهء 35 جزء قرائت‌هاى نادره در قرائت حسن و عيسى ثقفى ( بلاغا ) به نصب آمده است . و نيز در قرائت ابن محيصن آمده است ( فهل يهلك ) به فتح ياء . دليل قرائت : ابو على گويد : اينكه قرّاء خوانده‌اند : ( أ و لم يروا أن اللَّه الذى خلق السماوات و الأرض ) تا ( بقادر ) از باب حمل بر معنى است ، و علّت آنكه باء بر ( قادر ) وارد شده است آن است كه آيهء به اين معنى است : ( أَ وَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ ) « 1 » . و از لحاظ حمل بر معنى مثل اين مورد است قول شاعر كه گفته است : بادت و غيّر آيهنّ مع البلى * الّا رواكد جمرهنّ هباء « 2 » . و سپس شاعر گويد : ( و مشجّج أمّا سواء قذاله ) زيرا چون جملهء ( غيّر مع البلى الّا رواكد ) بمعنى بها رواكد است مصرع بعدى ( مشجج ) بر آن عطف شده است . و بر همين منوال است آيهء ( يُطافُ عَلَيْهِمْ بِكَأْسٍ مِنْ مَعِينٍ ) كه به دنبال آن مىفرمايد : ( وَ حُورٌ عِينٌ ) زيرا يطاف عليهم بكذا در معنى لهم فيها كذا است . « 3 »

--> ( 1 ) - و چون جمله در معنى نفى است باء بر سر خبر منفى در آمده است . ( 2 ) - ضمير در ( بادت ) به ( ديار ) بر مىگردد ، و در يك نسخه بجاى مع من آمده است ، و رواكد بمعنى سه پايه است و مشتق از ركود است بدين جهت كه سه پايه ثابت است ، و دنبالهء مصرع دوم و مشجج چنين است ( فبدأ و غيّب ساره المعرّاء و المشجج ) ( 3 ) - منظور مؤلّف محترم آيهء 20 - 17 از سورهء واقعه است ( وَ يَطُوفُ عَلَيْهِمْ